Koekoeksnesten

Bluesmuziek is gebaseerd op een paar simpele vormprincipes: het gebruik van huilende klanken - de zogeheten blue notes- en een vast akkoordenschema. daarbinnen zijn oneindig veel variaties mogelijk, die de luisteraar altijd in het hart raken.

Het werk van beeldend kunstenaar Ton van Kints doet in meer dan één opzicht denken aan blues. Ook Van Kints bedient zich van eenvoudige uitgangspunten, die ruimte scheppen voor een onbegrensde hoeveelheid variaties, met het vermogen emoties ijna lijflijk op de toeschouwer over te dragen. En net als in de blues ontbreekt in Van Kints' werk ieder vertoon van technische virtuositeit, hoewel hij het onmiskenbaar met vaardigheid maakt.

Het akkoordenschema van Ton van Kints bestaat uit het verzagen van houten platen, waarvan de losgezaagde delen vervolgens weer in elkaar worden gezet. Zijn blue notes zijn de rafels en splinters in de zaagsneden, die als littekens op een geschonden, ooit gave huid zichtbaar blijven. De uiteindelijke stemming van een werk wordt bepaald door de wijze van assembleren - met nieten, kit of lijmverf - en een sober, monochroom kleurgebruik. In de loop der jaren ontstaan steeds weer nieuwe series, die altijd onmiskenbaar zijn handschrift dragen, maar die onderling behoorlijk kunnen verschillen.

Zo ook de jongste reeks 'Koekoeksnest'. Deze serie vertrekt vanuit losjes gezaagde cirkels, waaruit nog eens een binnencirkel is gezaagd. Dit 'ei' wordt door Van Kints verkeerd om in zijn restvorm teruggestopt - als een koekoek die het nest van een andere vogel heeft gekaapt voor het laten uitbroeden van zijn eigen eieren. Het resultaat is breekbaar en schrijnend, vooral wanneer Van Kints de koekoekseieren met geweld in de 'nesten' propt. dan ontstaat er een frictie die je als beschouwer in je eigen lichaam terugvoelt. Soms, om de spanning weg te nemen, zaagt Van Kints het 'ei' aan de rand bij en puzzelt dan de boel weer in elkaar. Hij noemt dat 'gepolderde koekoeksnesten', verwijzend naar de Nederlandse gewoonte om net zo lang te schaven

en husselen tot iedere oneffenheid en spanning is weggewerkt, alsof er geen tegenstellingen bestaan. Betekenisloze vormen worden tot veelzeggende metaforen. Van Kints laat zich echter nooit verleiden tot louter conceptuele of maatschappijkritische kunst. Hij blijft in de eerste plaats de lyrische dichter, die de wereld zingzaagt. Black and Blue, met butsen en knoesten.

tekst: Onno Schilstra, 2006